حسن بن نوح القمري البخاري
51
كتاب التنوير (فارسى)
[ درآمد ] بسم اللّه الرحمن الرحيم كتاب التنوير من ترجمة ابو الحسن بن نوح القمرى رحمة الله عليه گفت : از آنك من نيك بدانستهام كه فضل علم پزشكى بر همه علمهاء ديگر تاجيست ، و نيازمندى هركس به هر وقتى و هرجائى چگونه است ، بر آنك كسى را برغبت آرم بآموختن اين علم هميشه بانديشه اندر باشم كه آنچه از وى سهلست نزديك آرم ، و آنچه از وى دشوارست آسان گردانم ، تا دل اندر آينده بوى قويتر گردد ، و نيت وى درستتر شود ، تا بهرهء خويش بتمامى از وى بردارد . و اندرين وقت خواستم كه از كتابهاء طب و از كناشها لفظهائى برچينم كه معنى آن بنزديك اهل اين علم معروفست ، و شناختن چيزهائى كه هر روز به كار آيد ، و آن نتوان يافتن اندر كتابها مگر پراكنده ، و اين كس كه نو بود اندر علم بتواند بدست آوردن تا رنج بسيار نبيند ، و بود كه از آن رنج بستوه شود و سيرى آيدش و روى از وى بگرداند ، و تفسيرى كنم هر لفظى از وى كوتاه و بىآنك سبب و علت بگويم ، و پيذا كنم شناختن هر چيزى چنانك بيايد ، و از مذهب مردمان اين علم بيكسو نروم ، و هرچند اندر لغت تفسير دگر روا بود او را ، هرچند مردمان اقليمها را و شهرها را بوى اندر اختلافست ، و ده باب كنم ، و هر لفظى را با يارانش جفت كنم اندر باب خويش ، تا با يكديگر نياميزد و بيافتن دشوار نشود ، ان شاء الله .